Zwarte stern
Naamgeving
De zwarte stern (Chlidonias niger) ontleent zijn naam aan het opvallende, diep donkergrijze tot zwarte verenkleed dat de volwassen vogel in het broedseizoen siert. In tegenstelling tot de meeste andere sterns heeft deze soort in de lente en zomer een overwegend donkere kop, borst en buik.
Leefwijze
Je zou verwachten dat een zwarte stern zwart is, maar dat zijn ze alleen in hun prachtkleed. Met de winter op komst heeft de zwarte stern zijn zwarte verenkleed ingewisseld voor een grijswit winterkleed. Helaas heb je de komende tijd weinig kans om dit feit te controleren: de meeste zwarte sternen zijn namelijk al vertrokken naar West-Afrika, waar ze de hele winter zullen blijven. Pas in april kan je weer zwarte sternen in Nederland vinden.
Winter
De zwarte stern is een uitgesproken trekvogel die over lange afstanden reist. De vogels overwinteren langs de kustlijnen en open wateren van tropisch West-Afrika, waar ze rusten en jagen op open zee en in mangrovegebieden.
Lente
Vanaf eind april keren de sterns terug naar onze moerasgebieden en laagveenplassen om op drijvende waterplanten en nestvlotjes te broeden.
Herfst
De najaarstrek start al vroeg in juli en augustus; tegen september zijn vrijwel alle exemplaren alweer onderweg naar het zuiden.
Voeding
De zwarte stern duikt zelden diep onder water, maar plukt zijn prooien behendig van het wateroppervlak of vangt ze zwevend in de lucht. Het menu bestaat voornamelijk uit libellenlarven, waterjuffers, dansmuggen en andere insecten, aangevuld met kleine visjes zoals driedoornige stekelbaarzen en kikkervisjes.
Bedreiging
Het verdwijnen van natuurlijke moerasbiotopen, verslechtering van de waterkwaliteit en afname van waterplanten zoals krabbenscheer zetten de soort zwaar onder druk. Ook predatie en verstoring door recreatie maken broedlocaties uiterst kwetsbaar.
Nestgelegenheid
Door het verlies van natuurlijke vegetatiematten is de zwarte stern in veel regio's sterk afhankelijk geworden van speciaal uitgelegde nestvlotjes om eieren veilig uit te broeden.
Soorten
Ondersoorten en verwanten
De zwarte stern behoort tot het geslacht der moerassterns (Chlidonias). In Europa komt de nominaatvorm Chlidonias niger niger voor, terwijl in Noord-Amerika de ondersoort Chlidonias niger surinamensis leeft. Nauwe Europese verwanten zijn de witvleugelstern en de witwangstern, die eveneens boven zoetwatermoerassen foerageren.