Mycoflora
Geschiedenis
2000
De effecten van de verzurende stikstofdepositie raken meer en meer gekend. Dit zorgt voor een enorme afname van de mycoflora.
Rol in het ecosysteem
Onze mycoflora is van enorm belang in de natuur, een belang dat allang gekend is, maar pas sinds kort uitvoerig wordt onderzocht. Binnen eigenlijk alle ecosystemen zijn ze van belang en ook bij de hogere organismen, tot zelfs bij de communicatie tussen bomen zijn ze van cruciaal belang. Door hun grote rol in de ecologische processen bepaalt hun aanwezigheid ook de vitaliteit van een ecosysteem.
Soorten
Mycoflora zijn de schimmels en kunnen we onderscheiden in de schimmels die in de wortels van planten zitten (endomycorrhiza) en de schimmels die op de wortels van planten leven (ectomycorrhiza). Paddestoelen zoals wij ze kennen zijn niets meer dan de vruchtlichamen van deze schimmels. Mycoflora maken in de bodem een netwerk van draden, mycelium, waardoor ze heel groot kunnen worden
Mycoflora valt in grote lijnen onder te verdelen in volgende :
- mycorrhiza
- saprotrofen
- parasieten
Mycorrhiza
Mycorrhiza verwijst naar de symbiotische relatie tussen bepaalde schimmels en de wortels van planten. Deze samenwerking is van cruciaal belang voor de gezondheid en groei van planten. De schimmels helpen planten om voedingsstoffen zoals fosfor, stikstof en andere mineralen efficiënter op te nemen uit de bodem. In ruil daarvoor leveren de planten suikers en andere koolstofverbindingen aan de schimmels, die ze nodig hebben om te overleven. Mycorrhiza speelt een sleutelrol in het verbeteren van bodemstructuur, het bevorderen van plantengroei en het vergroten van de weerstand tegen ziekten en droogte. Het is een essentieel proces in zowel natuurlijke ecosystemen als in de landbouw en tuinbouw. Door gebruik te maken van mycorrhiza, kunnen we op een duurzame manier zorgen voor gezonde grond en sterke planten.
Ze beschermen ook de waardplanten tegen schadelijke omgevingsfactoren en zorgen voor een verhoogde afweer tegen pathogenen, insecten en abiotische stressfactoren, zoals hitte, water en droogte.
Deze symbiose is een belangrijke factor en bepalend voor processen op ecosysteemniveau, zoals de productiviteit van bossen, graslanden en akkers, en de nutriëntencycli.
Sapotrofe schimmels
Saprotrofe schimmels, ook wel saprofyten genoemd, zijn organismen die leven van dood organisch materiaal. Ze spelen een cruciale rol in de kringloop van voedingsstoffen in de natuur, omdat ze dood plantaardig en dierlijk materiaal afbreken en omzetten in voedingsstoffen die opnieuw beschikbaar komen voor andere organismen, zoals planten. Ze kunnen allerlei enzymen produceren om stoffen als lignine, chitine en cellulose af te breken. De afbraak van deze stoffen zorgt dan ook weer voor het vrijkomen van nutriënten in het ecosysteem en daarmee herstelen ze eventuele tekorten.
Parasitaire schimmels
Deze worden vaak als ongewenst beschouwd, het is een specifieke groep schimmels die leven ten koste van een gastheer, maar vervullen eveneens belangrijke functies binnen ecosystemen. Ze richten zich op levende organismen, zoals planten, dieren of mensen, en voeden zich met de voedingsstoffen van hun gastheer, wat vaak schade veroorzaakt. Ze hebben een rol bij het vrijkomen van nutriënten, maar ook als populatiecontrolemiddel. Parasitaire schimmels hebben vaak een specifieke waardplant die ze infecteren, waardoor ze in natuurlijke ecosystemen net de diversiteit bevorderen
Bescherming
Steenmeel
Steenmeel werkt zeer goed tegen de verzuring van de bodem bij eikenbossen. Vroeger werd er vaak bekalkt, dit blijft zeer effectief voor het herstel van de pH en de buffering, maar het had geen effect op de vitaliteit van de mycoflora. Steenmeel heeft een trage afgifte van zuurtegraad bufferende stoffen, waardoor de optimalisering van schimmels veel hoger is.
Bekalking
Door te bekalken krijgen we een versnelling in de cyclus van N-omzetting, waardoor dan wel nitrofiele soorten toenemen, maar mycoflora achteruitgaan
Bedreiging
Stikstof
De depositie van stikstof heeft een grote invloed op het totaal van de ecosystemen en zodoende dus ook op de mycoflora, waarbij we nu al een grote afname vaststellen. De grote toevloed aan stikstof zorgt voor een dalende groei van het mycelium bij de mycorrhizavormende soorten. De waardplanten van deze soorten gaan steeds minder in koolstofassimilaten investeren. Zowel de verhoging van vrij aluminium en een zuurdere bodem zorgen op hun beurt voor een afname in diversiteit bij de schimmels. Bladstrooisel dat veel stikstof bevat zal ook meer toxische stoffen zoals polyfenol N-complexen bevatten, dat ook weer een impact heeft op de hoeveelheid mycelium.
