Neushoornkever
De neushoornkever is als kever een zeldzame en indrukwekkende bezienswaardigheid. Het mannetje is met zijn indrukwekkende lichaamsbouw, naast het Vliegend Hert, een echte kleine krachtpatser die onze aandacht opeist.
In het tuinen met een goed werkende warme composthoop, of veel rottend hout, zullen we vaak de grote larven zien. Deze zijn vanwege hun futurisch uiterlijk misschien nog imposanter dan de volwassen kevers.
Geschiedenis
Oorspronkelijk komen neushoornkevers uit het Middelands Zeegebied, maar later kwamen ze ook bij ons voor, voornamelijk dan in streken met veel rottend hout. Sporadisch zijn ze ook te vinden in houtafval zoals bijvoorbeeld bij zagerijen of in grotere composthopen bij tuinbouwbedrijven.
Kenmerken
Vleugels
Ook deze dikke kevers kunnen goed vliegen.
- gebogen hoorn bij man
- larve tot 12 cm. lang
- adult 2,5 tot 6 cm.
- korte levensduur als adult
- larven leven in rottend hout
Hoorn
De hoorn is in de meeste gevallen slechts alleen bij de mannetjes zichtbaar, toch kunnen soms de vrouwtjes ook een kleine verdikking aan hun kop vertonen.
Leefwijze
De leefwijze van de neushoornkever verandert naarmate het ontwikkelingstadium vordert.
Larve
De larven leven in oud rottend hout, waarbij het verteren van het hout voor een stijging van temperatuur zorgt, die noodzakelijk is voor de ontwikkeling. De larven of engerlingen kunnen tot 12 cm. groot worden, waardoor ze tot de grootste keverlarven van Europa behoren. Hoe hoger de verottingstemperatuur, hoe sneller de verpopping zal in gang treden. De larve bouwt een cocon van uitwerpselen, waaruit een volwassen kever zal komen wanneer de cocon openscheurt. De neushoornkever brengt het grootste deel van zijn leven door als larve, pas na 3 tot 5 jaar verpopt hij zich om adult te worden.
Adult
Het leven van de adulten is van zeer korte duur, en tijdens deze slechts enkele weken, staat alles in het teken van de voortplanting. Behalve een beetje drinken van boomsappen of rottend fruit gaan neushoornkevers geen tijd verspillen aan eten. Een allesoverheersende speurtocht naar een partner, en de bijkomende rivaliteit slorpt alle energie en tijd op. Tijdens warme zomernachten van juni tot augustus gaan mannetjes op zoek naar vrouwtjes. Hierbij onstaan vaak gevechten tussen concurrenten, waarbij de hoorn een belangrijk wapen is. Wanneer één mannetje in het duel op zijn rug geraakt, is de strijd gewonnen, waarna de andere mogelijk aan het liefdesspel kan beginnen. Na de paring legt het vrouwtje haar bevruchte eitjes in de nabijheid van rottend plantaardig materiaal.
Tijdens de paartijd, van eind juni tot augustus, kun je de grote kevers op warme zomeravonden zien rondvliegen en zwermen. Omdat ze sterk op licht afkomen, zorgen ze soms voor een indrukwekkend schouwspel.
Voeding
De voeding bij neushoornkevers beperkt zich tot het larvestadium, waarbij de engerlingen zich zullen tegoed doen aan houtig materiaal
Bedreiging
Door het stelselmatig wegenemen van dood hout in bossen of tuinen, zijn deze kevers genoodzaakt hun toevlucht te zoeken tussen houtsnippers of composthopen. Hier worden ze echter vaker als storend gewaardeerd en bestaat de kans dat ze niet hun volledig cyclus tot ontwikkeling kunnen brengen.
Tuininrichting
Een composthoop is een uitstekende plek om neushoornkevers aan te trekken, vooral de larven van de Europese neushoornkever. Deze grote, ongevaarlijke kever legt haar eitjes graag in warme hopen met rottend plantaardig materiaal, zoals bladeren, houtsnippers, stro en halfverteerde compost.
Maak daarom een rustige composthoek in de tuin en vul die met een luchtige mix van droog blad, takjes, houtig snoeiafval, gras en keukenresten van plantaardige oorsprong. Vermijd chemische bestrijdingsmiddelen, kunstmest en het voortdurend omspitten van de hoop: de larven hebben meerdere jaren nodig om zich ongestoord te ontwikkelen. Houd de hoop licht vochtig, maar niet drijfnat, en dek hem eventueel af met bladeren of stro zodat hij warm blijft.
Laat oud, vermolmd hout en bladeren in de buurt liggen, want ook volwassen neushoornkevers vinden daar beschutting. Zie je grote, witte, C-vormige larven in de compost? Laat ze dan gerust zitten en verplaats ze voorzichtig terug wanneer je de compost gebruikt. Neushoornkevers zijn nuttige opruimers die helpen organisch materiaal af te breken, en ze vormen geen gevaar voor planten, mensen of huisdieren.