Nieuwjaar
Geschiedenis
| Datum | Feestdag |
|---|---|
| 25 december | Winterzonnewende |
| 1 maart | Pasen |
| 11 november | start advent |
| 25 maart | Maria boodschap |
De kerk heeft de start van het nieuwe jaar enkele keren aangepast, de ene keer op 25 december, een andere keer op Pasen en zelfs eens op Sint Maarten. Er was dus ruime tijd onenigheid over welke speciale dag men kon aanduiden.
Het onderscheid en de keuze tussen deze dagen zorgde voor verschillende stijlen die gehanteerd werden om te bepalen welke lijn men moest volgen.
- Kerststijl
- Paasstijl
- Annuntiatiestijl (boodschap
- Circumsisiestijl (besnijdenis
Germanen
Bij onze voorouders werd de overgang niet echt op één bepaalde dag gevierd, maar betrof het hier de wel gekende twaalf nachten.
16de eeuw
Het was de Spaanse landvoogd Requesens die in 1575 vast legde dat nieuwjaar gevierd werd op 1 januari. Dit werd dan weer bevestigd door Paus Gregorius XIII in 1582 toen hij de gregoriaanse kalender opmaakte.
Geografisch
Algemeen wordt over de hele wereld nu 1 januari aanzien als de start van een nieuw burgerlijk jaar.
Europa
Zeker in de protestantse delen van Europa zoals Nederland, Duitsland en Zwitserland duurde het nog tot de 18de eeuw alvorens men 1 januari als nieuwjaarsdag wou gebruiken.
Religie
Tijdens de opkomst van het christelijk geloof wou de kerk snel een einde brengen aan alle heidense feesten rond de jaarwisseling. In eerste instantie wou men 1 januari aanduiden als de dag van de besnijdenis van Jezus, namelijk 8 dagen na zijn geboorte. In het roomskatholiek geloof valt de start van een kerkelijk jaar steeds op de eerste zondag in de advent die het dichtst bij de dag van St. Andreas, op 30 november, ligt. Doordat de feestdag van St. Sylvester op 31 december ligt wordt ook hier deze dag aanvaard als oudejaarsavond.
Offers
Het uitdelen van geschenken heeft deels zijn oorsprong bij de offers die vroeger gebracht werden ter ere van de goden. Een andere herkomstreden wordt vaak gezien als 'wie goed doet, zal goed ontmoeten', een ietwat pragmatisch opportunisme, maar kijk kwaad kan het alleszins niet. Rond nieuwjaar is het een gebruik dat al bij de romeinen gekend was. Het uitdelen van geschenken is echter niet altijd een ritueel op oudejaarsavond of nieuwjaar. Geografisch waren er wat verschillen, maar de hoofddag om cadeautjes te krijgen lijkt nu wel algemeen nieuwjaar te zijn.
Geschenken
- Frankrijk : 1 januari
- Italie : 6 januari Driekoningen
- Engeland & Duitsland : kerstdag
- Nederland : 6 december Sinterklaas
Behalve geschenken wordt er ook wel 'beste wensen' uitgedeeld, en ook hier geldt, wat je gaat krijg je terug.