Toerisme

Evolutie

2020

Steeds meer en meer mensen beleven vakantie binnen hun eigen landsgrenzen. 

Andere belangrijke oorzaken waardoor de biodiversiteit op de Veluwe afneemt, zijn de stikstofdepositie en de droogte. Ook zorgt de toeristenstroom in natuurgebieden voor verstoring van de rust en voor schade en vervuiling. Tegelijkertijd kan toerisme mensen ook enthousiast maken voor natuur. Hoe vinden we een goed evenwicht?  

Bedreiging

Door een toename aan recreatie raakt de natuur onder druk. Zo zien we al o verschillende dat de vogelpopulatie afneemt en dat de gehele biodiversiteit achter uitgaat. Natuurlijk is hier de mens en de druk van recreatie slechts een deel van het probleem, maar het zorgt er wel voor dat er veel verstoring en vervuiling is. 

Mensen hebben meer nood aan natuur, waardoor de natuur meer onder druk komt.

Wanneer het over de visie bij overheden gaat worden te vaak de economische voordelen van toerisme opgemeten, ondanks dat het hier ten koste van de leefbaarheid en de natuur. 

De focus op toerisme is vaak zeer kortzichtig omdat wanneer en zuiver economisch gaat de natuur in kaart brengen, de waarde van de natuur gaat afnemen en zodoende op langere termijn ook het toerisme zal afnemen. Hoe groter de nood aan recreatie hoe hoger de nood van de natuur aan veilige rustoorden onder de vorm van natuurrreservaten.

De focus moet dus veel breder liggen dan economisch en we moeten slimme keuzes maken. Feit is ook dat we de natuur niet kunnen isoleren of in quarantaine steken. We zien dat de aandacht en respect voor de natuur stijgt naarmate mensen toegang hebben tot de natuur. Je zou kunnen stellen dat er in eerder stedelijk gebied meer nood en zorg is voor natuur natuurbeleving, en dat in landelijk gebied natuur als iets vanzelfsprekend wordt beschouwd waar zorg minder belangrijk is. De mate dat mensen respect hebben voor de natuur, en zelf de handen uit de mouwen zullen steken is een gevolg van de ervaringen in de natuur die ze meedragen. Hoe meer men in de natuur is hoe groter dus het draagvlak om maatregelen te treffen. 

Bescherming

Een goede analyse is noodzakelijk alvorens toelatingen of toegankelijkheidssregelingen worden aangehaald. De recreatieve druk, en dan zeker de relatie tussen het roerisme en de leefomgeving is overal verschillend. De toeristische druk kan ergens best hoog zijn zonder dat er automatisch sprake is va schade of overlast. We moeten dus veel dieper gaan kijken naar wat de draagkracht van een bepaald gebied is. 

  • wat is de draagkracht van een bepaald gebied
  • wat kan een leefgebied dragen zonder negatieve gevolgen
  • waar zijn de kwetsbare gebieden
  • waar is er geluidsoverlast
  • waar staat de biodiversiteit onder druk
  • welke intensiteit kan het gebied aan
  • welke vormen van ruimtegebruik zijn er

Aan de hand van geodata, bijvoorbeeld met clickers, bewegingsdetectoren, kan men heel veel data in kaart brengen. Er is nog onvoldoende geweten over wat het effect is van recreatie en een leefomgeving. Zolang dit niet gekend is, kan men ook niet welke maatregelen een afdoende effect hebben.

In een broedgebied voor vogels kan een gering aantal recreanten al een hEr oge impact hebben op de verstrooiing bij de vogelpopulatie. Hierbij is er dus een bepalende periode voor de draagkracht van een gebied. Niet de hoeveelheid wandelaars is de doorslaggevende factor, maar wel de periode en het gebied waarin zij zich begeven.

  • welke periode 
  • welk gebied

Er moet dus bekeken wat wat er aanvaardbaar is omtrent de maatregelen. Hoe kan men het spanningsveld wegnemen tussen natuur en recreatie. Wanneer er een goede analyse van alles is gebeurd, dan zal men vaak zien dat er een impact is op de natuur, maar ook zal men vaststellen dat door doordachte maatregelen de impact op toerisme verwaarloosbaar is. 

Case 1

Het aantal kilometers dat een recreant wil wandelen is eerder beperkt, wanneer er dus een hoge druk is op een broedgebied, is het vaak al afdoende om de parkeerplaats verder aan de rand van het gebied te voorzien. De mensen die toch meer moeite doen, zijn vaak de echte natuurliefhebbers, die telkens de aanduiding van stiltebordjes goed opvolgen. 

Acties

  • verplaatsen parking
  • plaatsen infoborden
  • plaatsen stiltebordjes

Destinatiemanagment

Door de recreanten te verspreiden over het gebied, kan men ook de druk op bepaalde gebieden enigszins verlichten. Hierbij kan je creatief zijn, wanneer je bijvoorbeeld een ontmoetingscentum nabij de parking voorziet, zullen vele wandelaars in de buurt blijven.

Maar denk bijvoorbeeld aan een hondenlosloopweide, en maak deze in de buurt van de toegangspoorten. Want eigenlijk willen vele hondeneigenaars hun huisdier gewoon eens graag laten loslopen, zonder dat ze zich telkens diep in het bosmoeten begeven. Het is de intentie om steeds de kwetsbare gebieden niet of minder te verstoren, en dat kan vaak zonder een impact op de bezoekers.  

 

Meer info

Websites

  1.  Een website waarop het Europse Charter voor duurzaam toerisme wordt besproken.
    https://www.europarc.org/library/europarc-events-and-programmes/european-charter-for-sustainable-tourism/