Vrouwe Holle is een gekend figuur nu vooral uit het gelijknamige sprookje dat door de gebroeders Grimm werd neergepend, en door haar huisje in de Efteling. Toch is zij veel ouder dan het sprookje doet vermoeden en speelt ze een belangrijke rol in Germaanse folklore en de Noorse mythologie.

Net zoals vele sprookjes die opgetekend zijn door de gebroeders Grimm heeft ook Vrouwe Holle haar ontstaansgeschiedenis in de Midden-Europese volksverhalen. In het sprookje dat draait rond vlijtig Liesje en lui Liesje zien we vrouwe Holle in haar voornaamste rol, namelijk zowel als vriendelijk, lief en dankbaar, maar evengoed als streng en bestraffend.

De verhalen lopen doorheen de jaren en de streken uiteen en en in talloze andere sagen en legenden speelt vrouwe Holle een kleine, soms grote bijrol. De rode draad bij deze is telkens weer de dubbele rol die de dame speelt, namelijk goed en lief voor wie haar helpt, maar ook een hard en uit op wraak voor wie haar vertrouwen schaadt. Bijna ieder volksverhaal dat draait rond de menselijke drang naar roem en geld die dan weer uitdraait rond schuld en boete heeft zijn verleden bij dit hoofdverhaal. Zeker wanneer we spreken over twee actoren waarbij de ene hard werkt, verantwoordelijkheid neemt en zich gedraagt naar de normen en waarden uiteindelijk een correcte beloning krijgt, en waarbij het andere personage lui, opportunistisch en onrespectvol een verdiende straf krijgt, geldt Vrouwe Holle als een soort oerverhaal.