Geschiedenis

20ste eeuw

In de 20ste eeuw was deze soort zeldzaam en enkel zeer plaatselijk te vinden.

2010

Vanaf dit jaar zien we een enorme opmars van het zwarte weeskind.

2020

In 2020 wordt het duidelijk dat niet alleen de waarnemingen van het zwart weeskind verhogen, maar ook dit het verspreidingsgebied zich uitbreidt.  

Geografisch

In Nederland was deze nachtvlinder vroeger enkel te vinden ten Zuiden van Limburg.

Naamgeving

Officiële benaming :
Familie :
Geslacht : Mormo
Soortnaam : mauro

Nederlandse benaming :
Zwart weeskind

Duitse benaming :

Franse benaming :

Engelse benaming :

Volksbenaming :

Kenmerken

Rups

kenmerken
grootte
kleur
voeding
periode
kenmerken

Adult

kenmerken
grootte tot 3,5 cm voorvleugellengte
kleur bruin/grijs/zwart
voeding
periode
kenmerken

Vleugels

De voorvleugels hebben een onvolledige donkere band met scherpe lichte randen en ietwat lichte aders. De band is zelden variabel, maar de kleur en de intensiteit kunnen wel variëren, van dofbruin naar helder lichtbruin tot soms zelfs roze. De onderzijde van zowel de voor- als de achtervleugel heeft een brede, lichte, geelachtig bruine zoom.

Leefwijze

Vlucht :

Het zwart weeskind vliegt van half juni tot eind september in één generatie. Ze rusten overdag in gebouwen, schuren of zelfs in nestkasten, meestal meerdere vlinders bij elkaar. 

Rups :

Vanaf september tot mei kan je de rupsen waarnemen, waarbij ze als jonge rups overwinteren tussen de lage planten. Ook de rups eet enkel tijdens de nacht en verstopt zich overdag in de strooisellaag. De pop is een harde cocon, die men meestal achter schors of in spleten vindt, soms wel eens gewoon in de strooisellaag.

De groei van het zwart weeskind biedt belangrijke inzichten in de succesverhalen van de vlinders. Dit insect heeft een uitstekend verspreidingsvermogen en is niet sterk gebonden aan specifieke waardplanten. Dit betekent dat het zich gemakkelijk kan aanpassen aan verschillende omgevingen. De flexibiliteit om zijn leefgebied aan te passen aan de natuurlijke omstandigheden speelt een cruciale rol in zijn overlevingskansen.

Biotoop

Zowel het biotoop als het habitat van het zwart weeskind is algemener aan het worden. Van een zeer specifieke habitatvoorkeur is deze vlinder verandert naar een echte cultuurvolger. Zo worden ze recent ook gesignaleerd binnen de stedelijke centra.

Voeding

  • zuring
  • dovenetel
  • vogelmuur
  • meidoorn
  • berk
  • klimop
  • kardinaalsmuts

De vlinders worden vaak aangetroffen bij bloedende bomen of op honingdauw. De rupsen eten in het najaar van kruidachtige platen zoals zuring, vogelmuur en dovenetel. Vanaf het voorjaar gaan ze zich voeden met loofbomen en struiken zoals klimop, meidoorn, berk en kardinaalsmuts.

 De recent zeer sterke toename is niet te verklaren door een toename in waardplanten en zal hoogst waarschijnlijk worden veroorzaakt door het veranderende klimaat.

Observatie

Ook de rupsen zijn nachtactief en worden hierdoor zelden waargenomen. De vlinders laten zich goed lokken door smeersel en licht.

Bedreiging

Bescherming

Tuinontwerp

Waardplanten

Heel vaak zal je lezen dat het zwart weeskind een specialist is die zich enkel toelegt op es en wilg. Maar zeker nu het algemenere vlinder wordt, is er vastgesteld dat hij eigenlijk niet echt kieskeurig is en bijvoorbeeld ook op klimop en appelbes te vinden is.