Appel Plantlore
Geschiedenis
Oorsprong
Oorspronkelijk is de appel uit Centraal-Azië, van waaruit hij door de mens de ganse wereld is mee rondgereisd.
De kersappel (Malus baccata, in het Engels crab apple) is een traditionele vrucht die vroeger vaak te vinden was in de appelboomgaarden van boerderijen en landhuizen. De vrucht hangt, net als een kers, aan een fijn steeltje en blijft doorgaans klein: meestal wordt ze niet groter dan ongeveer vier centimeter. Ze zijn zeer uitgesproken zuur, tenzij ze gekookt worden. Ze bevatten ook veel pectine, waardoor ze hun nut hebben bij het bewaren van eten, zoals confituur.
Mythologie
De twistappel
De Trojaanse oorlog was er een belangrijke oorlog tussen de Grieken, ook wel de Acheanen en de Trojanen. Deze echte start van deze is de huwelijksavond van Peleus en Thetis, de ouders van Achilles. Eris, de godin van de twist en tweedracht, was echter niet uitgenodigd op het feest tussen de goden van Olympus, maar bezorgde wel een gouden appel aan het banket. Aan deze appel was volgende boodschap aangebracht "Voor de mooiste", waarna zowel Hera, Athena en Aphrodite hem al direct begonnen toe te eigenen, met de nodige ruzie tot gevolg natuurlijk. De godinnen, ten einde raad, vroegen aan de jonge prins Paris om te beslissen wie de mooiste van hen was. Hierna begon iedere godin haar gewicht in de schaal te leggen, in de hoop de jongeman te overtuigen.
Hera beloofde hem kracht, Athena wou hem dan weer wijsheid, terwijl Aphrodite hem deed dromen van de liefde van de mooiste sterfelijke vrouw, genaamd Helena. De uiteindelijke keuze van Paris zal leiden tot de Trojaanse Oorlog vanwege de liefde van Helena voor deze jonge god.
Pomona
Pomona is de Romeinse godin van de boomgaard en de oogst, met een bijzondere focus op vruchten, met name appels. Zij wordt vaak afgebeeld met een mand vol fruit, wat haar nauwe verband met de natuur en vruchtbaarheid benadrukt.
In de Romeinse mythologie staat Pomona symbool voor de overvloed aan gewassen en het belang van het verzorgen van fruitbomen, waar zij als beschermster optrad. De godin werd geëerd door boeren en landbouwers, die haar aanbaden in de hoop op een goede oogst. Terwijl Pomona zich specifiek richt op appels, speelt zij ook een bredere rol binnen de agrarische samenleving van het oude Rome. De appel, als vrucht, is niet alleen een teken van de vruchten van hun arbeid, maar ook een symbool van liefde en schoonheid, wat terug te zien is in verschillende mythen en legendes.
Door de eeuwen heen heeft de symboliek van Pomona en de appel invloed gehad op de manier waarop fruit in de cultuur werd waargenomen, waarbij het vaak werd gekoppeld aan thema's van overvloed, vruchtbaarheid en genegenheid. Pomona's rol in de mythologie zorgt ervoor dat ze nog steeds herkend wordt in moderne culturen, waar haar geschiedenis voortleeft in de associaties rond appels als een teken van geluk en overvloed.
Germanen/Noors
In de Noorse mythologie staan de appels in relatie met de godin Idunn, de lente godin, die dan weer vaak geassocieerd wordt met de lentebloesems. De legende gaat dat zij haar magische appels aan de andere goden te eten gaf zodat ze eeuwig jong en jeugdig bleven.
De Legende van de Appels van Idunn
Op een dag, terwijl Idunn in de bossen was om haar appels te verzamelen, wordt ze door Loki verleid om met hem mee te gaan. Tijdens deze ontmoeting wordt ze door de reus Þjazi ontvoerd. Zodra de goden ontdekken dat de appels zijn verdwenen, begint er een grote angst te heersen. Ze worden ouder en verzwakken zonder de magische vruchten.
Loki, gedreven door schuldgevoel en de noodzaak om de goden te redden, besluit om Idunn te bevrijden. Hij vermomd zich en reist naar het rijk van de reus. Door zijn slimheid en bedrog weet hij Idunn te verlokken om naar buiten te komen met de appels, met de belofte dat ze een veiligere plek zullen vinden. Zodra ze dat doet, pakt Loki haar en neemt haar mee terug naar Asgard.
Met Idunn en haar appels terug in handen, kunnen de goden hun jeugd opnieuw herwinnen. Dit verhaal benadrukt het belang van samenwerking en de gevolgen van bedrog. Loki's acties hebben niet alleen de goden gered, maar ook hun diepe onderlinge verbinding versterkt.
Kelten
Bij de Kelten staat de appel in nauwe relatie met de onderwereld.
Arthur
Het magische eiland Avalon uit de Arthuriaanse legenden betekent eigenlijk niets meer dan ' het eiland van de appelen'. Dit is de plaats waar Excalibur wordt gemaakt en waar Arthur zijn laatste rustplaats vindt.
Geografisch
Groot-Britannië
In 1585 bestond al het gebruik in Fordwich te Kent, waarbij groepjes jongelui langsheen de boomgaarden gingen om enkele rituelen te voldoen in ruil natuurlijk voor enkele versnaperingen en een grote hoeveelheid cider. Het ritueel soms ook wel 'howling' genoemd wordt algemeen omvat met 'wassailing the apple tree', wat vrij vertaald wordt als een drinkgelag voor de appelboom.
Het is een aloude traditie, die vooral bij de Kelten, maar zeker niet alleen bij de Kelten veel volk op de been bracht. Door de kerstening werd alles echter wel in de ban geslagen en was er een verbod op verschillende liederen, maar helemaal is het nooit verdwenen. En zoals vaak komen de oeroude tradities bij de regelmaat van de klok terug op de voorgrond of krijgen ze plaatselijke variaties.
Symboliek
- vrouwelijk/Venus
- element water
- goddelijkheid
- onderwereld
- eeuwig leven
- overvloed
- goede gezondheid
- kracht van geven en nemen
- liefde
- vruchtbaarheid
Een goede oogst bij de appelen betekent vaak dat alles goed meezit en dat er rijkdom en overvloed op komst is.
Ook voor onze voorouders was de appel een zeer belangrijke vrucht om de winter mee te kunnen doorbrengen.
Magie
- toverstaf
- liefdesspreuken
- geluksspreuken
- voorspellingen
Appel zijn een makkelijk middel om door middel van enkele rituelen de toekomst te kunnen voorspellen. Het hout van een appelaar werd en wordt vaak gebruikt om Ogham tekens in te zetten, en zodoende een krachtige staf te verkrijgen.
De appel wordt vaak in verband gebracht met de donkere magie, Wicca tot zelfs satanisme en occultisme.
Enerzijds komt dit vanwege het enigszins lustopwekkend aspect bij de appel, denk maar aan deze in het hof van Eden. Maar veel vaker is de verwijzing wat technischer en komt de relatie voor door de stand van de zaden in het klokhuis. Deze maken bij een dwarsdoorsnede , namelijk een vijfpuntige ster, vergelijkbaar met het pentagram waarin de duivel staat afgebeeld.
Ogham
In het bomen-alfabet zien we de letter 'quert' en deze betekent appel. De symboliek van dit teken loopt sterkt samen met de eerdere zoals : overvloed, liefde, goddelijkheid en dankbaarheid.
Deze rune en dan zijn magie wordt toegepast in de folklore, magie, sympatische magie en zelfs liefdesmagie.
Deze rune betrekt ook de oude relatie tussen de appelboom en de mens.
sympatische magie :
Dit vinden we terug in de symboliek omtrent overvloed, maar ook in dankbaarheid, vooral in de rituelen rond geven en nemen.
Rituelen
Appels worden vaak gebruikt bij rituelen omtrent de herfst, waarbij ze op het altaar of in manden getoond worden.
Oogst
Wanneer het de eerste maal is dat jouw boompje vruchten draagt, is het heel belangrijk deze appel of appeltjes in een heel grote mand te leggen. Op deze manier beseft jouw boom dat er meer van hem verwacht wordt, en zal hij volgend jaar meer produceren.
Toekomst
Tracht bij het schillen van een appel de pel zo lang mogelijk te houden. Op de moment dat hij toch loslaat en op de tafel of grond valt, vormt hij de eerste letter van de naam van jouw eerste grote liefde.
Snij een appel in negen gelijke delen, en bewaar ze tot middernacht in een donkere kamer waar ook een spiegel staat of hangt. Op klokslag middernacht begin je alle delen op te eten terwijl je gekluisterd in de spiegel blijft kijken. Wanneer je begint te knabbelen aan het 9de stukje smijt je dit over jouw schouder weg. Net op die moment zou het gezicht van jouw toekomstige geliefde in de spiegel moeten verschijnen.
Je kan ook de zaden uit het klokhuis halen en deze op jouw wang laten kleven. Hierbij is het belangrijk om telkens de naam van een geliefde uit te spreken. het zaadje dat het laatst loslaat draagt de naam van jouw enige echte toekomstige liefde. Hierdoor kan je dus bij twijfel weten welke keuzes in de romantiek je moet maken.
Liefde
Wanneer je een appel goed opgeblonken en hapklaar maakt, deze daarna naar jouw partner gooit en hij of zij de vrucht met een vaste hand kan opvangen dan spreken we over eeuwige liefde.
Stel nu dat je uit verschillende liefdespartners kan kiezen, smijt dan de pitten in het vuur. Zeg hierbij de namen van de keuzemogelijkheden luid op. Begint een pit te poffen, dan is de naam die je het laatst hebt uitgesproken de ideale partner voor jou.
Feestdagen
Mabon is een belangrijke oogstfeest dat wordt gevierd door neopaganen en heidense gemeenschappen. Het valt rond de herfst-equinox, meestal op 21 of 22 september.
Dit is het moment waarop de dagen en nachten ongeveer even lang zijn, wat de overgang van de zomer naar de winter symboliseert. Mabon is een tijd van dankbaarheid, wanneer mensen reflecteren op de voorbije oogst en de overvloed die de natuur biedt. Tijdens dit feest worden vaak rituelen gehouden, waarbij men eetbare producten, zoals appels, noten en granen, aanbiedt aan de goden als blijk van waardering. Veel mensen versieren hun huizen ook met herfstdecoraties, zoals pompoenen en bladeren, om de verandering van het seizoen te vieren. Het is een moment om tijd door te brengen met dierbaren en samen de vruchten van arbeid te delen. Mabon herinnert ons eraan om in harmonie te leven met de natuur en de cycli van het leven te respecteren.
De appel wordt ook wel vaak geassocieerd met onsterfelijkheid, maar evengoed als de voeding van de overledenen. Hierdoor maakt het telkens deel uit van de offerandes tijdens de Mabon-rituelen.
Samhain
Het typische appeldobberen, een spel waarbij je zonder handen een appel uit een ton met water moet krijgen, heeft zijn herkomst in oude rituelen bij de Kelten. Een andere spel, namelijk het bijten van een stuk uit een appel die aan een touwtje hangt is ook een gekend variatie. De eerste persoon die wint bij dit spel zou de eerstvolgende zijn die in het huwelijk zou treden. Wanneer je het stuk appel vervolgens onder jouw kussen legt dan bestaat de kans dat je in de nacht droomt van jouw toekomstige levensgezel.
Een ander verhaal gaat dat het zijn spel zijn oorsprong in het feit dat de gevangen die in 'The Wicker Man' werden geplaatst eerst een appel uit warme vloeistof moesten happen.
Gebruik
Kunst
Televisie
'The Simpsons'
De achternaam van Edna Krabappel uit The Simpsons is bedacht door de vroege schrijvers Wallace Wolodarsky en Jay Kogen en heeft een dubbele herkomst, waarvan één verwijst naar de appel
Woordgrap op "Crabapple": De naam is een directe woordspeling op de Engelse vrucht crabapple (wilde appel). Omdat wilde appels erg zuur zijn, was dit een subtiele verwijzing naar haar bittere en chagrijnige (crabby) karakter als lerares.